મતદારોના અધિકારો છીનવાયા, ભારતમાં લોકશાહી મોટા ખતરામાં: જસ્ટિસ નરીમાન

રાજકોટમાં સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ રોહિંટન ફલી નરીમાને ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું કે, જો ચૂંટણી પંચ યોગ્ય રીતે કામગીરી ન કરે તો આવી વ્યવસ્થાને સહન કરી શકાય નહીં. તેમના મતે મતદાનનો અધિકાર લોકશાહીનું હૃદય છે અને તેને જોખમમાં મૂકવાથી સમગ્ર લોકશાહી સામે ગંભીર ખતરો ઊભો થાય છે.
મતદાર યાદીમાંથી નામ હટાવવા અંગે ગંભીર સવાલ
જસ્ટિસ નરીમાને પશ્ચિમ બંગાળમાં મતદાર યાદીમાંથી મોટી સંખ્યામાં નામ હટાવવાના મુદ્દે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, આશરે 90 લાખ મતદારો મતદાનથી વંચિત રહેવાની સ્થિતિમાં આવ્યા હતા. તેમાંથી લગભગ 22 લાખ મતદારોએ અપીલ કરી હતી.
તેમણે જણાવ્યું કે, અપીલ કરનારા મતદારોમાંથી આશરે એક લાખ કેસમાં નિર્ણય આવ્યો હતો અને તેમાં 93 ટકા જેટલા કેસમાં મતદારોની તરફેણમાં ચુકાદો આવ્યો હતો. આ આંકડાઓના આધારે તેમણે મતદાર યાદીમાંથી નામ હટાવવાની પ્રક્રિયા અંગે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
જસ્ટિસ નરીમાને કહ્યું કે, જે લોકો અપીલ કરી શક્યા નથી, તેમાં ગરીબી અથવા અન્ય કારણોસર કાયદાકીય મદદ સુધી પહોંચી ન શકનારા લોકો પણ હોઈ શકે છે. આવા લોકોને મતદાનના અધિકારથી વંચિત રાખવું લોકશાહી માટે ગંભીર બાબત છે.
ચૂંટણી પંચ અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર સામે પણ સવાલો
સુપ્રીમ કોર્ટમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સામેની અરજીની સુનાવણી ચાલી રહી છે ત્યારે જસ્ટિસ નરીમાને ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગે પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા છે. તેમણે કહ્યું કે, નાગરિકોના મતદાનના અધિકારનું રક્ષણ કરવું ચૂંટણી વ્યવસ્થાની સૌથી મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી છે.
તેમણે એવો આક્ષેપ પણ કર્યો કે, જો નાગરિકોને ગેરકાયદેસર રીતે મતદાનથી દૂર રાખવામાં આવે તો ચૂંટણીના પરિણામોને અસર થઈ શકે છે. તેમણે પશ્ચિમ બંગાળના મામલાને આ સંદર્ભમાં ગંભીર ઉદાહરણ ગણાવ્યું હતું.
જસ્ટિસ નરીમાને આશા વ્યક્ત કરી હતી કે સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલે યોગ્ય દખલ કરશે અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં જરૂરી સુધારા સુનિશ્ચિત કરશે.
જસ્ટિસ રોહિંટન ફલી નરીમાન તાજેતરમાં રાજકોટની રાજકુમાર કોલેજના એક કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા, જ્યાં તેમણે આ મુદ્દે પોતાનું મંતવ્ય રજૂ કર્યું હતું. તેઓ જાણીતા વરિષ્ઠ ન્યાયવિદ અને પૂર્વ એટર્ની જનરલ ફલી નરીમાનના પુત્ર છે.