UPI ચાર્જ મુદ્દે રાજકીય ઘમાસાણ, રાહુલ ગાંધીનો કેન્દ્ર સરકાર પર ગંભીર આરોપ
0 
0 
દેશમાં ડિજિટલ પેમેન્ટનું સૌથી મહત્વનું માધ્યમ બની ચૂકેલા UPIને લઈને રાજકીય વિવાદ વકર્યો છે. કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધી અને પાર્ટી અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ કેન્દ્ર સરકાર પર UPI વ્યવહારો પર ચાર્જ વસૂલવાનો રસ્તો ખોલવાનો આક્ષેપ કર્યો છે. જોકે, કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે સામાન્ય યુઝર્સ અને વ્યક્તિથી વ્યક્તિ (P2P) થતા વ્યવહારો પર કોઈ ચાર્જ લાદવાનો ઇરાદો નથી.
રાહુલ ગાંધીનો અમેરિકન દબાણનો આરોપ
રાહુલ ગાંધીએ સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ દ્વારા દાવો કર્યો હતો કે રૂ. 2,000થી વધુના મર્ચન્ટ UPI પેમેન્ટ પર ટ્રાન્ઝેક્શન ફી લાગુ કરવાની શક્યતા ઊભી થઈ છે. તેમના મતે આવા વ્યવહારોની સંખ્યા ઓછી હોવા છતાં UPIના કુલ ટ્રાન્ઝેક્શન મૂલ્યમાં તેમનો હિસ્સો મોટો છે.
રાહુલ ગાંધીએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે અમેરિકન પેમેન્ટ કંપનીઓ લાંબા સમયથી ભારતની ઝીરો-MDR નીતિનો વિરોધ કરી રહી છે અને કેન્દ્ર સરકાર હવે અમેરિકન દબાણ સામે ઝૂકી રહી છે.
ખડગેએ પણ સરકારને ઘેરી
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ સંભવિત UPI ચાર્જ અંગે સરકારને સવાલો કર્યા છે. તેમણે પૂછ્યું કે શું રૂ. 5,000ના વ્યવહાર પર રૂ. 25 અને રૂ. 10,000ના વ્યવહાર પર રૂ. 50 સુધીનો ચાર્જ લાગી શકે છે? ખડગેએ દલીલ કરી કે વેપારીઓ પર વધારાનો ખર્ચ આવશે તો તેઓ તેની ભરપાઈ વસ્તુઓની કિંમતો વધારીને ગ્રાહકો પાસેથી કરી શકે છે.
કયા UPI વ્યવહારો પર ચાર્જની ચર્ચા?
હાલના નિયમો મુજબ વ્યક્તિથી વ્યક્તિ (P2P) થતા UPI વ્યવહારો માટે કોઈ ચાર્જ વસૂલવામાં આવતો નથી. સામાન્ય યુઝર્સ માટેના રોજિંદા UPI પેમેન્ટને પણ સરકાર તરફથી ચાર્જ લાદવાની કોઈ જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.
જોકે, રૂ. 2,000થી વધુના કેટલાક મર્ચન્ટ પેમેન્ટ પર ફી લાગુ કરવાની સંભાવનાને લઈને ચર્ચા શરૂ થઈ છે. પ્રસ્તાવિત મોડલમાં મોટા વેપારી વ્યવહારો પર આશરે 0.4 ટકા જેટલી ફી અંગે ચર્ચા થઈ રહી હોવાનું સામે આવ્યું છે.
સરકારની સ્પષ્ટતા
કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સામાન્ય નાગરિકો પાસેથી UPI ટ્રાન્ઝેક્શન ફી વસૂલવાનો કોઈ ઇરાદો નથી. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર P2P વ્યવહારો અને સામાન્ય UPI ઉપયોગને ચાર્જમુક્ત રાખવામાં આવશે.
સરકારનો ભાર એ વાત પર છે કે ડિજિટલ પેમેન્ટ વ્યવસ્થાને લાંબા ગાળે વધુ સક્ષમ અને ટકાઉ બનાવવા માટે વિવિધ વિકલ્પો પર વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેથી હાલની ચર્ચાને સામાન્ય UPI યુઝર્સ પર સીધો ચાર્જ લાગુ થવા તરીકે જોવી યોગ્ય નથી.
